Deskundig isoleren
Fiche1.9
Hoofdstuk01 Basiskennis
SoortAchtergrond
Leestijd± 4 min

Luchtdichtheid en de blowerdoortest

Wat luchtdichtheid betekent, hoe een blowerdoortest werkt, welke v50- en n50-waarden goed zijn en waar de typische luchtlekken in een woning zitten.

Blowerdoortest: een ventilator in een tijdelijk deurpaneel van een woning
Fig. 1Blowerdoortest: een ventilator in een tijdelijk deurpaneel van een woning

Isolatie houdt warmte tegen, maar alleen als de lucht stilstaat. Een gat van een paar millimeter rond een stopcontact of langs een raamkader laat warme, vochtige lucht ongehinderd naar buiten stromen. Daarom hoort bij goed isoleren ook goed luchtdicht bouwen. Hoe luchtdicht je woning echt is, meet je met een blowerdoortest.

Waarom luchtdichtheid zo belangrijk is

  • Energie: in een oudere woning kunnen luchtlekken een kwart van het warmteverlies uitmaken.
  • Vocht: via lekken komt veel meer vocht in de constructie dan via diffusie. Dat is de belangrijkste oorzaak van condens in daken (zie vocht en schimmel).
  • Comfort: geen tocht, geen koude voeten, minder stof en geluid van buiten.
  • Ventilatie: een ventilatiesysteem werkt pas zoals bedoeld als de lucht niet langs andere wegen ontsnapt.

Belangrijk: luchtdicht bouwen en ventileren gaan samen. "Bouw dicht, ventileer juist."

Hoe werkt een blowerdoortest?

Een energiedeskundige plaatst in de voordeur een tijdelijk paneel met een krachtige ventilator. Alle ramen en buitendeuren gaan dicht, ventilatieroosters en kanalen worden afgeplakt. De ventilator zuigt lucht uit de woning (onderdruk) en blaast er daarna in (overdruk) tot er een drukverschil van 50 pascal is. Het debiet dat de ventilator dan nodig heeft, is precies de hoeveelheid lucht die via lekken binnenkomt of buitengaat.

Tijdens de test kan je de lekken opzoeken met een rookstaafje, een thermische camera of gewoon je hand. Een test bij een renovatie doe je dus best vóór de afwerking: zolang plafonds en voorzetwanden nog open liggen, kan je lekken nog herstellen.

v50 en n50: de waarden lezen

GrootheidBetekenisRichtwaarden
v50 (m³/(h·m²))Lekdebiet bij 50 Pa gedeeld door de oppervlakte van de gebouwschil. Gebruikt in de Vlaamse EPB.Oude woning: 10–20 · goed: ≤ 3 · zeer goed: ≤ 1
n50 (per uur)Hoe vaak het volume van de woning per uur ververst bij 50 Pa.Passiefhuis: ≤ 0,6 · goede nieuwbouw: 1–3

In de Vlaamse EPB-berekening wordt zonder meting gerekend met een ongunstige standaardwaarde voor v50 (12 m³/(h·m²)). Een goede, gemeten waarde verlaagt het E-peil dus meteen. Bij nieuwbouw is een blowerdoortest daarom bijna standaard.

Waar zitten de typische luchtlekken?

  • Aansluiting tussen dak en muur, en tussen dampscherm en gevel.
  • Rond ramen en buitendeuren, dorpels en vensterbanken.
  • Doorvoeren van leidingen, kabels, afvoeren en schouwen.
  • Stopcontacten, schakelaars en inbouwspots in buitenmuren of onder een dak.
  • Rolluikkasten en zolderluiken (zie tocht en kieren dichten).
  • Houten vloeren boven kruipruimtes en de aansluiting van trappen.
Luchtdicht afgekleefde damprem op een hellend dak
Fig. 2In een hellend dak is het luchtdicht afgekleefde dampscherm de luchtdichte laag. Elke doorboring moet afgewerkt worden.

Luchtdicht werken bij renovatie

Bepaal vooraf welke laag de luchtdichte laag wordt en volg die in gedachten rondom de woning, zonder onderbreking: in muren is dat de binnenpleister, in het dak het dampscherm, aan de ramen een luchtdichte folie of kit. Overal waar twee lagen elkaar ontmoeten, moet de aansluiting luchtdicht zijn. Pleister bijvoorbeeld de muren tot op de ruwbouwvloer, vóór je een chape giet, en tot tegen de dakvoet.

Tip van de vakman

Bij een grote renovatie loont het om twee keer te testen: één keer tijdens de werken, zodra de luchtdichte laag af is, en één keer bij oplevering. De eerste test vindt de lekken, de tweede bewijst het resultaat.

Veelgestelde vragen

Wat kost een blowerdoortest?

Voor een eengezinswoning reken je doorgaans op enkele honderden euro's. Een tussentijdse test tijdens de werken is soms voordeliger in combinatie met de eindtest.

Wat is een goede v50-waarde?

Voor een gerenoveerde woning is een v50 van 3 m³/(h·m²) of lager goed. Nieuwbouw haalt vaak 1 tot 2, een passiefhuis zit nog lager.