Fiche1.3
Hoofdstuk01 Basiskennis
SoortNaslag
Leestijd± 4 min
Begrippenlijst isolatie
Alle vaktermen rond isolatie in één begrippenlijst: lambda, R- en U-waarde, damprem, koudebrug, EPB, EPC, sarkingdak en meer, kort en helder uitgelegd.
Isolatie heeft een eigen taal. Deze begrippenlijst verklaart de termen die je in offertes, EPC-attesten, EPB-verslagen en productfiches tegenkomt, zonder jargon waar het kan.
Begrippen van A tot Z
- Bouwknoop
- Plaats waar twee bouwdelen samenkomen (muur en dak, muur en vloer, raam en muur). Slecht uitgewerkte bouwknopen zijn de belangrijkste bron van koudebruggen. In de EPB-regelgeving worden ze apart beoordeeld.
- BrandklasseEuroklasse
- Indeling van bouwmaterialen volgens hun brandgedrag (EN 13501-1): A1 en A2 (onbrandbaar), B tot F. Aangevuld met s1–s3 (rook) en d0–d2 (brandende druppels). Zie kenmerken van isolatiematerialen.
- Damprem
- Laag aan de warme zijde van de isolatie die waterdamp afremt, maar niet volledig tegenhoudt (μd ongeveer 2 tot 20 m). Een slimme of vochtvariabele damprem past zijn dampdichtheid aan het seizoen aan. Zie dampscherm en damprem.
- Dampscherm
- Dampdichte laag (μd groter dan ongeveer 100 m), bijvoorbeeld een PE-folie of aluminium cachering, aan de warme zijde van de isolatie.
- Diffusieweerstandsgetalμ
- Hoeveel keer moeilijker waterdamp door een materiaal gaat dan door stilstaande lucht. Minerale wol: 1; houtvezel: 1–5; EPS: 20–100; cellenglas: oneindig. Vermenigvuldigd met de dikte geeft het de μd-waarde (of sd-waarde) in meter.
- Drukvastheid
- Hoeveel druk een isolatieplaat verdraagt bij 10 % vervorming, in kPa (EN 826). Belangrijk onder dekvloeren, op beloopbare platte daken en onder funderingen.
- E-peil
- Getal dat het totale energieverbruik van een nieuwbouw of ingrijpende energetische renovatie uitdrukt ten opzichte van een referentie. Hoe lager, hoe zuiniger. Nieuwbouwwoningen in Vlaanderen moeten minstens E30 halen.
- EPB
- Energieprestatie en binnenklimaat: de Vlaamse regelgeving met eisen voor isolatie, energieverbruik, ventilatie en oververhitting bij nieuwbouw en renovatie.
- EPC
- Energieprestatiecertificaat. Verplicht bij verkoop en verhuur. Geeft een label (A+ tot F) en een energiescore in kWh/m² per jaar, met aanbevelingen.
- ETICS
- External Thermal Insulation Composite System: gevelisolatie langs buiten met verlijmde isolatieplaten, een gewapende basislaag en een sierpleister. Zie gevelisolatie langs buiten.
- Gedeclareerde waardeλD, RD
- Waarde die de fabrikant volgens de Europese productnorm opgeeft in de prestatieverklaring (DoP) bij de CE-markering.
- Ingrijpende energetische renovatieIER
- Renovatie waarbij minstens 75 % van de buitenschil opnieuw geïsoleerd wordt én alle technische installaties vervangen worden. Er gelden dan strengere EPB-eisen, waaronder een E-peil.
- Koudebrug
- Plaats in de gebouwschil waar warmte veel makkelijker ontsnapt dan in de omgeving, bijvoorbeeld een betonnen latei of een balkonplaat. Gevolg: warmteverlies, koude plekken, condens en schimmel.
- Lambdawaardeλ
- Warmtegeleidingscoëfficiënt van een materiaal in W/mK. Hoe lager, hoe beter het materiaal isoleert. Zie lambda, R- en U-waarde.
- Luchtdichtheidv50, n50
- Mate waarin een gebouw ongecontroleerde luchtstromen tegenhoudt. Gemeten met een blowerdoortest bij 50 Pa drukverschil. Een goed luchtdicht huis heeft een n50 onder 3 per uur, een passiefhuis onder 0,6.
- Mijn VerbouwPremie
- De Vlaamse renovatiepremie voor onder meer dak-, muur- en vloerisolatie, glas en warmtepompen. Zie premies 2026.
- Na-isolatie
- Isolatie die achteraf in of tegen een bestaande constructie wordt aangebracht, zoals het navullen van een spouwmuur.
- Onderdak
- Winddichte, waterafvoerende maar dampopen laag onder de dakpannen. Beschermt de isolatie tegen wind, jachtsneeuw en lekwater.
- Oververhitting
- Te hoge binnentemperaturen in de zomer. Isolatie met een hoge warmteopslag (houtvezel, cellulose) en buitenzonwering helpen dit te voorkomen.
- OvergangsweerstandRsi, Rse
- De warmteweerstand van de dunne luchtlaag tegen het binnen- en buitenoppervlak van een wand. Telt mee in de U-waarde.
- R-waardeR, Rd, Rc
- Warmteweerstand van een laag in m²K/W, gelijk aan dikte gedeeld door lambda. Hoe hoger, hoe beter.
- Renovatieverplichting
- Wie sinds 2023 in Vlaanderen een woning met EPC-label E of F koopt, moet ze binnen zes jaar renoveren tot minstens label D. Zie normen en regels.
- S-peil
- Schilpeil: maat voor de energetische kwaliteit van de gebouwschil (isolatie, compactheid, oriëntatie, bouwknopen) bij nieuwbouw. Hoe lager, hoe beter.
- Sarkingdak
- Hellend dak waarbij de isolatieplaten bovenop de kepers liggen in plaats van ertussen. Geeft een doorlopende isolatielaag zonder koudebruggen.
- Spouwmuur
- Buitenmuur uit twee muurbladen met een tussenruimte (de spouw). In nieuwbouw zit daar isolatie en een luchtspouw; in oudere woningen is de spouw vaak leeg en kan ze nagevuld worden.
- STS 71-1
- Technische specificatie voor het na-isoleren van spouwmuren door inblazen of inspuiten. Voor de premie moet de aannemer volgens STS 71-1 werken.
- U-waardeU
- Warmtedoorgangscoëfficiënt van een hele constructie in W/m²K. Hoe lager, hoe minder warmteverlies. EPB-eis voor dak, muur en vloer: 0,24.
- Warmteopslagcapaciteitc
- Hoeveel warmte een materiaal kan opslaan, in J/kgK. Bepaalt samen met de dichtheid het zomercomfort: een hoge c vertraagt de warmte die van buiten binnendringt.


